Koronavirüs (Coronavirus, 2019-nCoV, SARS-CoV-2)

Tıklayınız: 

Bosphore Coronavirus Panel Kiti v1

Bosphore Novel Coronavirus (2019-nCoV) Saptama Kiti

Bosphore Novel Coronavirus (2019-nCoV) Saptama Kiti v2

 

İnsan koronavirüsleri (HCoV) Coronaviridae familyasına aittir [1, 2]. Koronavirüsler (corona virüsler), yaklaşık 120nm büyüklüğünde, tek iplikli, pozitif polariteli RNA (mRNA) içeren, zarflı, heliksel nükleokapsid içeren virüslerdir. Tanımlanmış en büyük RNA genomlarına sahiptirler ve yaklaşık 30 kilobaz (kb) genom içerirler.


İnsan koronavirüsleri  ilk olarak 1960'larda soğuk algınlığı olan hastalarda tespit edilmiştir.  Koronavirüsler, öncelikle memelilerin ve kuşların üst solunum ve gastrointestinal sistemini etkiler. İnsanları etkileyen 7 tür koronavirüs (229E, NL63, OC43, HKU1, SARS-CoV, MERS-CoV and 2019-nCoV) olduğu bilinmektedir. En bilinen insan koronavirüsü, Ağır Akut Solunum Yolu Yetersizliği Sendromuna (SARS) neden olan SARS-CoV’dur. SARS-CoV, hem üst hem de alt solunum yolu enfeksiyonlarını enfekte ettiği için benzersiz bir patogeneze sahiptir [3].


Koronavirüsler soğuk algınlığı, pnömoni ve Şiddetli Akut Solunum Sendromu (SARS) ile ilişkilidir ve bağırsakları da etkileyebilir. Semptomlar şunları içerebilir: Baş ağrısı, öksürük, boğaz ağrısı, ateş, hapşırma ve nefes darlığı. Virüs, kişiler arasında enfekte solunum sıvısı yoluyla bulaşmaktadır.  


ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC), ABD’nin Washington kentinde ilk 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV) vakasını 21 Ocak 2020'de doğrulamıştır. Bu vaka, Aralık 2019'dan beri yeni coronavirusün neden olduğu pnömoni salgınının devam ettiği Çin Wuhan'dan dönen bir hastada tespit edilmiştir. Hastadan klinik numune alınarak CDC laboratuvarına gönderilmiş ve burada RT-qPCR testleriyle tanı konulmuştur [4]

 

Etkenler

İnsanda şiddetli akut solunum sendromu (SARS)’na yol açan patojen ile aynı aileye ait olan Yeni Koronavirüs (COVID-19, SARS-CoV-2), ilk olarak Çin’in Wuhan eyaletinde tespit edilmiştir. [5]. Dünya Sağlık Örgütü yeni koronavirüsün sebep olduğu hastalığı COVID-19, bu yeni koronavirüs tipini ise daha sonra resmi olarak  Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (kısaca SARS-CoV-2) olarak adlandırmıştır [6].

 

Doğrulanan 2019-nCoV enfeksiyonlarında ateş,kuru öksürük,yorgunluk,nefes darlığı,solunum sıkıntısı gibi semptomlar görülmekte; şiddetli enfeksiyon durumlarında  pnömoni, böbrek yetmezliği ve ölüme yol açabilmektedir [7], [8]. CDC (hastalık kontrol ve önleme merkezi) bilgilendirmesine göre yeni Koronavirüs (2019-nCoV) semptomları virüse maruz kalındıktan 2-3 gün gibi kısa veya 14 gün gibi uzun bir süre içerisinde ortaya çıkabilmekte, gerek bu periyot sürecinde gerekse iyileşme sonrasında bulaşıcılığını sürdürmektedir [6].

 

Epidemiyoloji 

12 Mart 2020 tarihi itibari ile Dünya üzerinde  4,717 ölüm ile sonuçlanan toplam 127,749 vaka kayıt altına  alınmıştır. Bu rakamlar daha önce görülen SARS ve MERS salgınının sebep olduğu vaka sayılarının toplamının üzerindedir. Vakaların çoğunluğu hastalığın ortaya çıktığı Çin’de gözlemlenmiş olup günümüz itibari ile  salgın 6 kıtada ülkemiz dahil 117 ülkeye yayılmıştır [9]. Virüse maruz kalmış hafif semptomlara sahip birçok insan test edilmemiş, kayıt altına alınamamıştır [10].

 

Bulaşma Yolları

Salgının ilk görüldüğü dönemde; belirtilere sahip hasta grubunu deniz ürünü ve hayvan pazarı ile yakın temas halinde olanların oluşturması virüsün ilk olarak hayvandan-insana bulaşma yolunu izlediğini göstermesine rağmen daha sonraki dönemde pazar ile temas halinde olmayanlarında enfekte olması insandan insana bulaşmanın da mümkün olduğunu göstermiş, Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edilmiştir.

 

CDC (hastalık kontrol ve önleme merkezi) bilgilendirmesine göre yeni Koronavirüs (SARS-2) insanlar arasında, hasta bireylerden öksürme, hapşırma yoluyla ortaya saçılan damlacıklarla ve hastaların kontamine ettiği yüzeylerleden bulaşabilmektedir. Diğer solunum yolu enfeksiyonlarında olduğu gibi, enfeksiyonun semptomatik olduğu dönemde bulaşma oranının daha yüksek olduğu düşünülmekte olup, günümüzde enfeksiyonu önleyebilecek aşı bulunmamaktadır [11].

 

KAYNAKLAR

1. De Groot RJ, Baker SC, Baric R, Enjuanes L, Gorbalenya AE, Holmes KV, Perlman S, Poon L, Rottier PJ, Talbot PJ, Woo PC, Ziebuhr J (2011). "Family Coronaviridae". In AMQ King, E Lefkowitz, MJ Adams, EB Carstens. Ninth Report of the International Committee on Taxonomy of Viruses. Elsevier, Oxford. pp. 806–828. ISBN 978-0-12-384684-6.

2. International Committee on Taxonomy of Viruses (24 August 2010). "ICTV Master Species List 2009 – v10" (xls).

3. National Center for Immunization and Respiratory Diseases (NCIRD), Division of Viral Diseases https://www.cdc.gov/ncird/index.html.

4. The Centers for Disease Control and Prevention (CDC), “First Travel-related Case of 2019 Novel Coronavirus Detected in United States” (21 January 2020). https://www.cdc.gov/media/releases/2020/p0121-novel-coronavirus-travel-case.html

5. “About 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV)” Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/index.html Retrieved 12 February 2020.

6. “Coronavirus latest: WHO officially names disease COVID-19” Nature. https://www.nature.com/articles/d41586-020-00154-w Retrieved 12 February 2020.

7. “Symptoms & Complications of 2019-nCoV” Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/symptoms.html Retrieved 12 February 2020.

8. Hui DS, I Azhar E, Madani TA, Ntoumi F, Kock R, Dar O, Ippolito G, Mchugh TD, Memish ZA, Drosten C, Zumla A, Petersen E. The continuing 2019-nCoV epidemic threat of novel coronaviruses to global health – The latest 2019 novel coronavirus outbreak in Wuhan, China. Int J Infect Dis. 2020 Jan 14; 91:264–266.

9. “Tracking coronavirus: Map, data and timeline” BNO News. https://bnonews.com/index.php/2020/02/the-latest-coronavirus-cases/ Retrieved 12 February 2020.

10. Imai, Natsuko; Dorigatti, Ilaria; Cori, Anne; Donnelly, Christl; Riley, Steven; Ferguson, Neil M (21 January 2020). "Estimating the potential total number of novel Coronavirus cases in Wuhan City, China (Report 2)". https://www.imperial.ac.uk/media/imperial-college/medicine/sph/ide/gida-fellowships/2019-nCoV-outbreak-report-22-01-2020.pdf 

11. “How 2019-nCoV Spreads” Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/transmission.html Retrieved 12 February 2020.